Waterstofbeurs HyXchange is in ontwikkeling

03.06.21

Een groeiende vraag naar klimaatneutrale waterstof maakt dat een goede marktwerking en een transparante, efficiënte prijsstelling noodzakelijk worden. Gasunie en de havenbedrijven van Rotterdam, Amsterdam, Groningen en North Sea Port hebben onderzoek laten doen naar de opzet van een waterstofbeurs. Dat onderzoek heeft inzicht gegeven in wat er nodig is voor certificering van waterstof, een index om prijzen inzichtelijk te maken, een spotmarkt en de benodigde handelsinstrumenten voor een gebalanceerd waterstofnet en –opslag.

De opdrachtgevers van het onderzoek hebben de waterstofbeurs de naam HyXchange gegeven. Er worden vier belangrijke conclusies getrokken voor de verdere opzet van HyXchange.

Certificering voor helderheid

Waterstof is er in verschillende soorten. Bij grijze waterstof komt CO2 vrij, bij blauwe waterstof wordt de CO2 opgevangen en groene CO2 is zonder CO2-uitstoot. Wanneer al die soorten waterstof via hetzelfde netwerk worden getransporteerd, dan is het voor gebruikers nodig dat ze kunnen kiezen welke waterstof ze willen kopen. Dat kan met certificering van de waterstof worden bereikt. Dit is vergelijkbaar met het elektriciteit- en gassysteem waar alles over hetzelfde net gaat, maar groene stroom en gas gecertificeerd zijn waardoor de meerwaarde voor de klant behouden blijft. Voor waterstof willen de initiatiefnemers vooruitlopend op de regelgeving een pilot organiseren om hierin ervaring op te doen.

Transparante prijzen voor waterstof

Een tweede punt voor de ontwikkeling van een waterstofbeurs is een index waarmee transparant wordt gemaakt tegen welke prijs waterstof kan worden verhandeld. In de studie is een index geformuleerd, waarin de prijs van de waterstof, en ook de certificaten, tot uiting komt afhankelijk van de manier van opwekken en de mate van CO2-emissiereductie die daarmee wordt bereikt.

Een markt om te handelen

Ten derde is een spotmarkt belangrijk in de ontwikkeling van een waterstofbeurs. Dit wordt eerst als marktsimulatie opgezet en zodra in een havengebied de infrastructuur gereed is en er meerdere aanbieders en afnemers zijn, in praktijk gebracht als lokale spotmarkt. Die wordt steeds groter naar mate het nationale waterstofnetwerk van Gasunie de waterstofnetten van de verschillende haven- en industriegebieden aan elkaar koppelt. Zo’n spotmarkt geeft dan ook ruimte voor internationale koppelingen van waterstofhandel.

Evenwichtige markt

Tot slot zijn handelsinstrumenten nodig om het netwerk te balanceren en waterstof op te slaan. Het is belangrijk om deze mechanismen verder te verkennen. Dit zou ook onderdeel uit kunnen maken van een beoogde marktsimulatie.

In het vervolg op het onderzoek starten de partijen met het testen van de eerste handelsproducten in pilots en simulaties. Daar worden marktpartijen bij betrokken.

Het onderzoek werd uitgevoerd door Bert den Ouden, voormalig directeur van de Nederlandse Energiebeurs.

Voor meer informatie kun je terecht bij Havenbedrijf Rotterdam. Daar is ook een presentatie over de studie te downloaden.

Terug naar nieuwsoverzicht